Sonja Bakker en Rik Felderhof lanceren gezamenlijk boek

Eveline Helmink

De ingrediënten: bijzondere Afrikaanse weekmenu’s en recepten van Sonja Bakker, verhalen van Rik Felderhof en handenvol prachtige foto’s. Samen met een grote schep passie en een snufje perfectionisme bereidden zij in een snelkookpan Verleg je grenzen. Het idee ontstond aan de Afrikaanse keukentafel van Felderhof, die sinds een aantal jaren deels in Tanzania woont.

Slechts enkele maanden later ligt het resultaat van hun inspanningen al in de winkels. Nu zitten ze samen aan de grote houten tafel in het vrolijk gestylede kantoor van Sonja Bakker en wekken ze met woorden en gebaren hun Afrikaanse avonturen weer tot leven.

Rik: “Sonja vroeg me voor haar tijdschriftrubriek Aan de keukentafel. Maar in Blaricum, waar ik ook woon, heb ik helemaal geen keukentafel. Wel in Tanzania. Ik zei: ‘Kom maar hierheen, als je durft’. Eerlijk is eerlijk, ik dacht dat ze dat nooit zou doen. Maar Sonja zei: ‘Ik bel je zo terug’. En een week later stond ze op de stoep.”

En dat terwijl Sonja Bakker in 2007, toen ze samen met Joop Braakhekke te gast was in Villa Felderhof, te kennen gaf dat ze niet graag van huis ging. Sonja: “Voordat ik een gezin had, reisde ik ook met een rugzakje door Thailand. Maar toen de kinderen klein waren, vond ik dat niet prettig meer. Nu zijn ze vier en zes, gaan ze naar school, dat maakt het allemaal weer wat makkelijker. En het ging kriebelen. Na een paar jaar hier in De Goorn werd het weer tijd om te vliegen! Dat is mijn creativiteit."

"Als ik in een ander land kom, word ik gevoed. En wat is nou leuker dan iets te doen met een land waar we nog iets van kunnen leren? Thailand, Frankrijk, dat weten we allemaal wel. In Afrika keek in mijn ogen uit! De mensen daar zijn zo creatief, met drie ingrediënten maken ze nog de mooiste gerechten. En ze gooien niet overal roomboter, pakjes en dikmakers doorheen. Je verwacht misschien veel honger, maar wij laten de mooie kant zien.”

Rik: “We hebben het dan wel over Oost-Afrika, dat totaal anders is dan West-Afrika. Tanzania is door zijn vulkanen heel vruchtbaar en relatief welvarend. Het is de groentetuin van Afrika. En de mensen houden er ook ontzettend van eten en koken. Neem Zanzibar, het kruideneiland. De geuren daar... fantastisch! De meeste mensen kennen Afrika, zoals Sonja dat zei, als gironummer. Er is ook een totaal ander Afrika, waar de mensen volop genieten van het leven. Ik vind het belangrijk dat te laten zien.”

VEELZIJDIG, KLEURRIJK, PUUR
Tijdens haar eerste bezoek aan Tanzania raakte Sonja Bakker zo enthousiast, dat ze besloot er iets mee te doen. Een boek moest er komen, en spontaan ze vroeg Rik verhalen te schrijven. Vervolgens reisde de gewichtsconsulente in korte tijd nog twee keer naar Tanzania, om het land en de mensen te verkennen, om de kruidenroute in Zanzibar te lopen en recepten te bedenken en te koken. Andreas, de kok van Rik, had het al aan zijn werkgever voorspeld: ‘Her eyes travel’ (‘Haar ogen reizen’).

Sonja: “Ik vond het fantastisch in Afrika. De mensen, de blijheid, het sprak me enorm aan. En de markten! De mooiste producten liggen er uitgestald. De hele dag door wordt gekookt, vaak maar in één pan. De Afrikaanse keuken is zo veelzijdig, kleurrijk en puur. In Nederland is er wel eens beweerd dat ik me zou laten sponsoren."

"Ik dacht: ik ga eens even helemaal terug naar de basis. Het leuke aan dit boek is ook dat er zoveel over de Afrikaanse cultuur in staat. En het zijn vrolijke verhalen. Over de gewoonten, de mensen, de cultuur. Op een gegeven moment heeft Rik mij nog bijna uitgehuwelijkt...”
Rik: “Dat was goed gelukt hoor! Wat was het? Ik dacht zeker 23 koeien. In ieder geval meer dan Erica Terpstra. En die had toen nog vlees aan het bot, dus daar boden ze ook flink op.”

VROUWEN EN WATER
Niet alleen de eetcultuur inspireerde Sonja Bakker, ook de natuur raakte haar. Sonja: “Ik heb een klein jaar in Amsterdam gewoond, in de drukke Bloemstraat. Het eerste wat ik deed als ik naar mijn ouders ging, was mijn fiets pakken om de polder in te gaan. Ik hou heel erg van natuur. De Afrikaanse vergezichten waren zo indrukwekkend! En als ze in Afrika onder een boom gaan picknicken, bedanken ze de boom. Heel bijzonder.”

Rik: “In het boek schrijf ik daar ook over. Zo krijgt in Afrika alles wat in de natuur voorkomt, een menselijke eigenschap. Als er een windhoosje over het zand dwarrelt, zegt een Afrikaan: de duivel reist voorbij. De zon en de maan zijn huisvrienden. Achter mijn huisje loopt een beekje, dat wilde ik kanaliseren. Daar moest eerst intensief over gesproken worden, want: het water woont hier niet, dat moet je laten stromen. Enfin, ik legde uit dat ik het mooier wilde maken en de tuinman ging aan de slag. Op een gegeven moment kwam er een zware regenbui en mijn mooie nieuwe dijkjes braken. Tja, zei de tuinman, niets aan te doen. Vrouwen en water gaan altijd hun eigen gang. Ik had haar met rust moeten laten.”

OLIFANTENFAMILIE
Sonja: “We zijn op safari geweest, dat vond ik prachtig! Omdat Rik de omgeving al goed kende, gingen we niet over de gebaande paden. We sliepen ‘s nachts in tenten, die natuurlijk dicht moesten blijven. ‘s Ochtends hoorde ik geritsel rond de tent, en half slaapdronken opende ik mijn tent. Stond er een olifantenfamilie op een paar meter afstand! Ik ben op een stoeltje gaan zitten, heel rustig. Dat was een bijzonder moment hoor, zo dichtbij. Dan denk je wel even: wat is de natuur toch ongelofelijk...”

Rik: “Ik woon er nu een paar jaar, maar het is als een schilderij dat voortdurend verandert. Het geluid van een tentrits klinkt voor mij nog steeds als een symfonie. De apen die op het tentdoek springen, de Masai die langslopen met hun grote speren... je gaat jaren terug in de tijd. Het is een groot voorrecht om dat iedere keer weer te mogen beleven.”

Sonja: “Ik houd ook erg van mensen. In Afrika heb je snel contact, dat vond ik ook zo leuk. Iedereen groet elkaar.”

Rik: “Zelfs als ze met enorme takkenbossen op hun hoofd lopen, zullen ze een hand vrijmaken om te groeten.”

Sonja: “We zijn ook naar de kerk geweest. Ik ben katholiek, maar ik ga hier in Nederland nooit naar de kerk. Veel te stijf. Nou, in Afrika is het een groot feest. De pastoor arriveert veel te laat, op een oude fiets, jong en oud zitten door elkaar, vogeltjes vliegen door de kerk... Buiten zitten mensen op bankjes en iedereen loopt in en uit. Het is één groot sociaal gebeuren. Goed, drie uur is lang, maar het was heel leuk om ook echt in de cultuur te duiken. Rik vertelt daar ook veel over in het boek.”

Tussen hen in ligt de drukproef van het nieuwe boek op tafel: provisorisch aan elkaar geplakte kleurenkopieën. Zelfs zo ziet het er al prachtig uit. Tijdens het gesprek zijn er steeds handen die er even doorheen bladeren, kritische ogen die blijven hangen op een kleur of alinea. “Er zit geen foutje in hoor, ik heb dit weekend alles nog nagekeken”, zegt Sonja terwijl ze Riks blik volgt. “Deze foto is leuk geworden!”, merkt Rik even later op als hij op een gezamenlijk portret stuit. Twee vrolijke gezichten in de zon. Ook wanneer gevraagd wordt naar wat hen bindt, is er geen denkpauze nodig.

GEEN GEZEUR
Sonja: “Onze samenwerking ligt misschien niet voor de hand, maar dat vinden wij juist leuk!” Serieuzer vervolgt ze: “We zijn allebei mensen die niet alleen creatief zijn, maar ook durven om dromen om te zetten in daden. We denken beiden: we gaan het waarmaken. En mensen verrassen, dat zit in mijn aard. Juist als mensen het niet van mij verwachten, denk ik: ik doe het lekker!”

Rik: “Ik hou van haar authenticiteit. Sonja is puur en vrolijk. Het is meteen linksaf of rechtsaf, geen gezeur. Hup, naar Afrika komen, hup, wandelschoenen aan en de kruidenroute lopen. Mensen met pit, daar houd ik enorm van. Bovendien hebben we aardig wat overeenkomsten ontdekt. Zo werkten we beiden in de ijsbranche, houden we van dezelfde muziek en hebben we dezelfde lievelingsfilm. En we kunnen relativeren. Gaat er een vliegtuigje niet? We zetten een parasol op, ik ga lezen en Sonja luistert naar haar iPod. We gaan onze eigen gang.”

En ook Rik Felderhof moest eraan geloven... acht kilo moest eraf. In het boek vertelt hij erover.
Rik: “Ik was er zelf al mee bezig. Vrienden van mij sonjabakkerden en ik at wel eens mee. Ik vond het heerlijk! Zo wilde ik ook wel afvallen. Samen met Sonja heb ik de valkuilen op een rijtje gezet. Rode wijn, blokjes oude kaas...”

Sonja onderbreekt lachend: “Dat zijn geen blokjes, Rik, dat zijn hompen! ‘Maar ik neem er maar vier’, zegt hij dan. Ik zeg: ‘Dat is een halve kaas!’”
Rik: “Het gaat heel goed, hoor. Kun je het al zien?”

SLAGROOM OP DE TAART
Zowel Sonja Bakker als Rik Felderhof kunnen bogen op grote successen. Televisieprogramma’s, boeken, ieder een persoonlijk tijdschrift. Ook nu wacht het succes: Verleg je grenzen blijkt in de voorverkoop al een grote hit. Doet dat hen nog wel wat? Rik veert meteen op uit zijn stoel. “Jahaa! Natuurlijk! Elk boek, elke televisieaflevering, elk magazine geeft spanning vooraf en voldoening als het lukt. Ik kan daar elke keer weer blij van worden. Dit boek kwam er in mijn planning weliswaar tussendoor, maar ik heb er al zo veel plezier aan beleefd.”

Sonja: “Nieuwe dingen doen, dat is het avontuur in mijn leven. Ik zoek het op: motorrijden, het tijdschrift, binnenkort ga ik mijn vliegbrevet halen... Ik zeg altijd: je moet doen waar je blij van wordt. Dat heb ik wel geleerd. Wanneer je goed bent voor jezelf, kun je dat pas aan anderen doorgeven.”
Rik: “We hebben alles zelf gedaan, van de verhalen tot begeleiding van de lay-out. Juist mensen die het druk hebben, kunnen er vaak nog wel wat bij hebben.”

Sonja: “En we hebben net zo lang gepuzzeld totdat het klopte. Bij de laatste drukproef waren we toch niet zo tevreden over het omslag. Dan kijken we elkaar aan en hoeven we maar weinig te zeggen: het kan beter. Veel mensen zouden denken: het is toch goed zo? Maar ik zeg altijd: het is die laatste tien procent die bepaalt of je slaagt of niet. Het is de slagroom op de taart - als dat er is, komt het goed. Ik ga voor kwaliteit, met alles. Daar krijg ik energie van! Ik hou niet van matig. Als iets matig is, zal ik daar nooit mijn naam aan verlenen.” Behalve dan met eten, toch? Een spontane schaterlach rolt door het kantoor.

B i o g r a f i e
Naam: Reindert Paul Maarten Felderhof
Geboren: 10 juli 1948, Amsterdam
Woont: in Blaricum en Tanzania
Carrière: begon in 1970 bij de NCRV-radio. In 1990 naar televisie, beleefde met De stoel z’n eerste grote succes. Zes jaar later begon Villa Felderhof, waarvoor hij in 1998 de Gouden Televizier-Ring kreeg. In 2002 werd hij benoemd tot officier in de Orde van Oranje Nassau.

B i o g r a f i e
Naam: Sonja Bakker
Geboren: 3 november 1974, Avenhorn
Woont: met man en twee kinderen in De Goorn (Noord-Holland)
Carrière: heeft een eigen praktijk als gewichtsconsulente. In 2004 verscheen haar eerste boek Bereik je ideale gewicht. Het werd direct een bestseller. Daarna volgden meer ‘afslankboeken’ en een eigen tijdschrift. Dit jaar verscheen ze ook op televisie met een eigen programma: SOS Sonja. Heeft inmiddels een eigen werkwoord: Sonjabakkeren en ook de SAS-dag (Schijt aan Sonja-dag) is een begrip geworden.

NCRV-gids editie 21, 23 t/m 29 mei 2009.