Chiem en Marina van Houweninge

Gertom de Beer

Zijn bulderende lach zet zijn betoog relativerende kracht bij. Zijn vrouw Marina, de bureaumoeder van het bedrijf, laat hem betijen maar verliest hem nimmer echt uit het oog. De weerbarstige krullen van bohémien Chiem van Houweninge dansen op en neer om alle vrolijkheid die hij voortbrengt. Want Zeg ‘ns Aaa, Tatort, Ben zo terug, Oppassen!!! en Luifel en Luifel maken is leuk werk. De procedure is steeds dezelfde. Chiem en Marina kluivend op een potlood, aan de keukentafel tegenover elkaar. Praten in de auto. Wandelen in de Broekpolder achter Vlaardingen wanneer ze vast zitten. Vaste rituelen. En steevast verrast ieder script hen ook zelf .

"Routine bestaat in dit vak niet. We leveren steeds weer nieuwe gevechten. We zijn er steeds weer emotioneel bij betrokken."

We zitten in de tot tv- en filmstudio omgebouwde voormalige electriciteitscentrale aan de Lloydstraat in het Rotterdamse Delfshaven. Hier klopt het hart van Blue Horse Productions, het bedrijf van de Van Houweninges.

Jullie schrijven met een soort gezelligheid die van binnenuit komt.

Chiem: "Dat wordt in sommige kringen burgerlijk genoemd. Je hoort het vooral over Oppassen!!!. Ik weet niet wat daar verkeerd aan is, maar ik ben dol op gezelligheid. Die herkenbaarheid van die opa’s is toch warm? Is toch aardig? Wie zou er nou niet aan die keukentafel willen aanschuiven? Mag je best weten, ik vind spruitjes ook heerlijk. Zeker als daar een behoorlijk stukje haas naast ligt. Hahaha."

Marina: "Oppassen!!! staat voor geborgenheid en veiligheid. Je legt daar het probleem letterlijk op de keukentafel en de opa’s lossen het aan het eind van het programma op."

Chiem: "Dat was met die dokter in Zeg ‘ns Aaa ook het geval. Daar was Mien Dobbelsteen de spil in het gezin die alles oploste. Gezelligheid is toch geen vies woord of zo? Het is wel abstract. Van mij hoeft Marina niet te gaan zitten breien met de poes op schoot en met pantoffels aan. Dat maakt het voor mij nog niet gezellig. Nee, zodra ik met alle kinderen aan tafel zit, is het voor mij gezellig. Dan kan er ruzie gemaakt worden die even later weer wordt opgelost. Geeft niks. Toch gezellig."

Marina: "Voor mij geldt dan helemaal de sfeer uit dat oude liedje Buiten huilt de wind om het huis."

Chiem: "Maar daarmee zijn gezellige mensen nog geen oubollige mensen die aan infantiele spelletjes als koekhappen doen. Al zou ik best wel eens wat meer willen ganzenborden thuis."

Hoe gezellig is de thrillerserie Luifel en Luifel?

Chiem: "Vervang het woord gezellig hier maar door menselijk. Behoorlijk menselijk. Toen SBS 6 me vroeg om een Nederlandse politieserie te maken in de sfeer van Tatort kwam ik op het idee van een vader en een zoon. Ik dacht: niet weer Blauw, blauw. Niet nog meer agenten op de buis. Ik noem ze oplosmachines. Vreselijk serieus bezig zaken op te lossen. Ze praten alleen maar met hun assistenten. Uitsluitend over de problemen van de zaak die ze moeten oplossen. Ze hebben geen huiselijk leven en lachen nooit. En dus heeft Luifel en luifel ook iets gezelligs."

Wat dan bijvoorbeeld?

Chiem: "Die vader bouwt modelscheepjes. Van oude schoeners tot hele leuke snelle bootjes. Vader Luifel zit bij zware delicten van de recherche. De zoon, briljant afgestudeerd aan de politieacademie, sloeg eens een inspecteur op z’n gezicht en moest daarop, ten onrechte bleek achteraf, de dienst uit. Die jongen is privédetective geworden. Hij huurt het souterrain van zijn vader. Aldus werken en kibbelen ze met elkaar."

Marina: "Ik zie er vader en zoon Van Houwinge in terug. De manier waarop Chiem senior en Chiem junior (cameraman/regisseur en eigenaar van een eigen productiebedrijf – red.) met elkaar omgaan, komt soms erg in de buurt. De manier waarop kleine Chiem tegen z’n vader kan zeggen : ‘Hé pa, dat lossen wij toch wel even op...’ Prachtig! Ik praat wel met Chiem over de plots, maar schrijf er niet aan mee. Thrillers schrijven is niet mijn genre. Ik ben goed in comedy, waarin meer op intuïtie gebeurt. Thrillers hebben in hun benadering iets wiskundigs. Je moet scherper op de lijnen letten. Die moeten subtieler naar elkaar toe komen. Chiem is daar heel goed in."

Door Tatort?

Chiem: "Ik heb daar een aantal scripts voor geschreven en er tientallen malen als acteur in meegespeeld. Het is heel goed om in je eigen werk te spelen. Een heel harde leerschool van tien jaar. Ik zei op de set in Duitsland wel eens: ‘We hebben veel te zeggen, maar weinig te spelen.’ Daardoor begon ik meer op de bouwstenen te letten bij het schrijven. Tekst is niet altijd alles. Acteurs moeten er mee aan de slag kunnen. Ze moeten hun ei kwijt kunnen."

En dat is gelukt bij Luifel en Luifel?

Chiem: "Die vader zit bij de recherche. Die moet zich dus aan de regels houden. De zoon niet. Die breekt wel eens ergens in als het moet. Die twee werken aardig samen. Ze zijn allebei scherpe politiemensen. Alleen heeft die vader natuurlijk een schat aan ervaring. En gaat die zoon nog wel eens onbesuisd te werk. Die loopt niet alleen een stapje harder, maar ook sneller in een valstrik."

Aardig bedacht, maar ook wat onwerkelijk.

Chiem: "Dat hou je toch. Ik werd een keer in Duitsland op de televisie voor een panel met echte hoofdcommissarissen voorgeleid. De vraag was: wat is nu eigenlijk het verschil tussen een tv-commissaris en een echte? Wij lossen de zaken altijd op, antwoordde ik toen. Dat is dus eigenlijk ook onwerkelijk. Bovendien vind ik het leuk om in al mijn comedy’s en thrillers de werkelijkheid een klein beetje te verdraaien. Mensen mogen bij mij leuke dingen zeggen. En ik laat emoties graag hun werk doen."

Hoe kom je aan Luifel? Ken je een familie met die naam?

Chiem: "Ik zag het gewoon ergens op een winkelpui staan. Stapte de auto in en dacht: in Kuifje heb je Jansen & Jansen. Waarom dus niet Luifel en Luifel? Klinkt lekker. Meer niet."

Jullie series hebben intussen ook nogal wat pennen in beweging gebracht.

Marina: "De hond in Oppassen!!! werd te weinig geaaid. Opa Willem knutselde te weinig. Kon er geen kookboek gemaakt worden van de recepten van opa Henry? De kinderen vloekten te veel. Er werd te veel gedronken. Persoonlijk contact was er ook. Een man kwam bij ons thuis langs en en riep dat wij zijn vrouw hadden gered, die jarenlang in het ziekenhuis had gelegen. Ze keek daar altijd uit naar Oppassen!!!. Een fan bakte uit dank voor ons werk Delftsblauwe borden die dan tijdens een soort ceremonie werden overhandigd."

Chiem: "Ooit kreeg ik een brief van een Duitse vrouw die mij zo’n sympathiek baasje vond. Haar pensioentje was gekort en ze kon nu geen voer meer kopen voor haar kreupele zieke hond. Of ik haar honderd mark wilde sturen.

Ik stond op het punt dat te doen toen toevallig een

collega-acteur mij opbelde. Die bleek dezelfde brief te hebben gehad."

Wat is het geheim van Oppassen!!! als langst lopende comedyserie op de televisie?

Chiem: "Het ontstaan ervan. Marina’s vader had een klein boerderijtje in Zuid-Frankrijk, dat hij als atelier gebruikte. We brachten er

samen met mijn vader en onze kinderen, Chiem en Hendriekje (toen nog 3 en 5) een vakantie door. We deden er

’s ochtends een keer samen boodschappen, terwijl de opa’s op de kinderen letten. Onderweg kwamen we kennissen tegen, dronken een glaasje, speelden een spelletje jeu de boules en kwamen pas die middag om een uur of zes uur weer terug. De opa’s hadden duidelijk de pest in en Marina’s vader zei : ‘Jullie altijd met je Zeg ’ns Aaa. Hier zouden jullie nu eens een serie over moeten schrijven’."

10 - 16 maart 2001