Ook hij schreef met Het diner een boek dat gaat over de moraal van deze tijd. Ook zijn boek gaat over opvoeden, en dan vooral over het onvermogen van hedendaagse ouders. Vinden we het normaal dat kinderen de hele dag tv en video’s kijken? Vinden we het normaal als tieners allerlei drugs gebruiken? Wat voor voorbeeld geven we ze eigenlijk? Dat zijn de vragen die gesteld worden.
Ook moest ik aan het werk Niccolo Ammaniti denken. Die houdt ons ook een spiegel voor.

Dat het in boek in Australië speelt, doet er niet toe. Het probleem is universeel, in de Westerse wereld althans. Onlangs werden de resultaten van een groot onderzoek gepubliceerd waaruit bleek dat driekwart van de ouders zich zorgen maakt over het gedrag en de ontwikkeling van hun kind. De klap raakt een gevoelig punt: in hoeverre mag je kritiek hebben op andermans stijl van opvoeden? Wie denkt niet regelmatig; hou alsjeblieft die gillende kinderen eens in toom. En die ouders denken altijd maar dat hun eigen kinderen zo schattig zijn.

Wat gebeurt er? Een barbecue. Na een poosje gaan de ouders drinken en de kinderen klieren. Eén onopgevoed ettertje maakt het zo bont dat iemand hem een klap verkoopt. Niet zijn vader. En dan heb je de poppen aan het dansen. De ouders zijn in alle staten en gaan naar de politie. Er komt zelfs een rechtszaak. Anderen vinden het volkomen terecht. De stellingen worden betrokken en het voorval zet oude, dierbare vriendschappen onder druk en huwelijken op scherp. Voor iedereen in het boek heeft de klap direct of indirect gevolgen.

Tsiolkas schrijft geweldig. Het boek van 450 bladzijden leest als een trein. Ieder hoofdstuk heeft een andere hoofdpersoon, dat houdt de boel levendig, en omdat het chronologisch doorloopt, stoort dat niet.

Bijna alle personages zijn onsympathiek, egoïstisch, gestoord soms. Vooral de mannen komen er slecht af. Het boek begint met Hector, de gastheer van het feest, die in bed scheten laat, graag pist onder de douche en boert in de auto. Ja, het is een zintuiglijk boek. De lichamen kun je zien en ruiken. Er wordt enorm in gesnoven, gerookt, gezopen, gelogen en vooral gevreeën. Tsiolkas, kind van Griekse immigranten, spaart niemand en vooral zijn mede-‘Grieken’ niet, die hij afschildert als grof, agressief, overspelig en kleinzielig.

Het verbaast me dan ook helemaal niet dat het boek ‘down under’ insloeg als een bom en door sommigen zelfs als een provocatie werd opgevat. Ik vermoed dat die Australiërs net zo preuts zijn als Amerikanen.

Niet iedereen hoor, getuige de loftuitingen uit diverse Australische kranten op de achterkant van de Nederlandse uitgave. Het heeft in ieder geval een zegetocht door de rest van de wereld niet verhinderd. Terecht.

Overigens worden ‘wij’ ook niet gespaard. Op pagina 382 zitten Hector en zijn vrouw Aisha op een Balinees strand, naast twee ‘ijdele hooghartige Italianen’. Meteen vindt zij de Europeanen (in het algemeen) maar snobistisch, koel en arrogant. Tja.