Jos van Oord: ‘Ik vind preken verrukkelijk’

Op Eerste Kerstdag gaat predikant en NCRV-presentator Jos van Oord voor in De verwondering kerstviering in 'zijn'Paaskerk in Baarn. Hij houdt van het vertalen van de schatten uit de Bijbel. ‘Als we het verhaal goed vertellen, dan komt Hij tot leven.

Bij welke woorden gebeurt dat?

“Nou, bijvoorbeeld bij het kind dat eens miljoenen zaligen zal. Die theologie is niet echt de mijne meer. Ik denk dat ik het in mijn hele loopbaan als dominee nooit over de zaligmaker heb gehad. Jezus is voor mij toch meer de Joodse rabbi, de voorganger, de man Gods. Maar ik zal het nooit veroordelen als mensen Jezus anders willen noemen. Jezus heeft wel 1001 namen; daar mag ook de zaligmaker tussen zitten. Ik houd erg van die veelkleurigheid; ik heb die ook een beetje in mijzelf zitten.”

U heeft als predikant in de Vinexwijken van Amersfoort steeds geprobeerd om die oude verhalen te vertalen voor mensen die ze niet meer kennen. Waarom?

“Ja, ik houd van vertalen. Het is belangrijk hoor, dat oude woorden als genade of zaligmaker blijven klinken, maar ze moeten ook vertaald worden. De verhalen moeten steeds opnieuw verteld worden. Ze zijn voor veel mensen helemaal ingepakt en ingekleurd geraakt, ze zijn geclaimd door een instituut als de Kerk. ‘Maar de Bijbel is ook van mij’, zegt mijn zus Inez  oprichter van maandblad Happinez, red.), met wie ik veel lezingen geef. Terecht. We hebben veel recht te zetten. Mozes spreekt over God als JHWH: Ik ben die Ik ben. De zijnde, die in jou aanwezig is, in wat je aanraakt, in de schepping. En wat hebben wij gedaan? We hebben God vastgelegd in dogma’s. Mijn jongste zoon zei op een gegeven moment: ‘Sorry pap, God bestaat niet, het is een verhaal.’ Dat vond ik geweldig. Jij hebt het begrepen, dacht ik. En als we het verhaal goed vertellen, dan komt Hij tot leven, in jouw eigen leven, op menselijke maat dus. Alleen door middel van verhalen, liederen, riten en symbolen kunnen we het mysterie van God naderen.”

Op een gegeven moment was u klaar met het verhaal vertellen. Waarom?

“Rond mijn zestigste was ik het zat, ik had het gehad met de kerk. Ik liep steeds aan tegen de vraag: hoe kan ik al die schatten uit de traditie en de Bijbel vertalen naar bewoners van een nieuwbouwwijk? Ik heb ontzettend veel doopdiensten geleid, ‘s morgens, ’s middags, wel zes of zeven kinderen tegelijk. Mijn handen roken naar Zwitsal. Maar waar zijn al die ouders gebleven? Heel frustrerend. Op een gegeven moment dacht ik: ik word weer de horecaman waar ik in mijn jonge jaren eigenlijk voor bestemd was. Ik ga, totaal geseculariseerd, de wereld  in. Paulus was immers ook tentenmaker. Daaruit is in Vathorst cultuurcentrum De Kamers ontstaan, waar ik met maaltijden, lezingen en debatten volop theoloog kon zijn.”

Het hele interview leest u in de NCRV-gids van week 51/52. Bent u geen abonnee maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

De Verwondering kerstviering is dinsdag 25 december te zien op NPO 2 om 08.55 uur.

Tekst: Bert van der Kruk