Recensie Mieke: De krenking van Wanda Reisl
Lang was het opvallend stil rond Wanda Reisl.
De krenking ★★★★
Haar vorige roman dateert alweer uit 2019, en ik was even bang dat ze haar pen aan de wilgen had gehangen. Gelukkig niet want ik vind haar een fijne schrijver, stilistisch sterk en altijd een intelligent verhaal. In de Taalstaat (radio 1) vertelde ze aan Roland Giphart dat ze een writers block had gehad, maar dat haar hoofdpersonage haar daar weer had uitgehaald. Zo heb je nog eens wat aan je eigen boeken! Geweldig.
Levi Levi is het, we kunnen hem kennen hem uit ‘Nacht over Westwoud’, waar hij als waarnemend huisarts terecht komt in een gesloten plattelandsgemeenschap. De bewoners keren zich tegen hem als hij een onschuldige moslim verdedigt die wordt beschuldigd van verkrachting en doodslag.
Levi komt in deze roman wéér terecht in een dorp. Dat hier de boel ook uit de klauwen loopt, lezen we al op pagina 1, waar hij ruw van zijn bed wordt gelicht door de inspectie, om vervolgens verhoord te worden in een kille kelder. De scène zou niet misstaan als opening van een politieserie. Levi wordt nu zélf beschuldigd, van moord op een patiënt. Ja, Reisel trekt je lekker meteen het verhaal in.
Dat hij een terminale patiënt een te hoge dosis morfine toegediend, om hem uit zijn benauwde lijden te verlossen, is namelijk door een onervaren co-assistent gemeld. Hem wordt onzorgvuldig handelen verweten.
Deze euthanasiezaak is duidelijk geïnspireerd door die uit 2013 van Nico Tromp, de arts uit Tuitjenhorn, die later zelfmoord pleegde. Dat geeft Reisel ook ruiterlijk toe. Daarmee heeft ze het hoofdthema van dit boek te pakken: de morele dilemma’s van een arts, en een aanklacht tegen instituties die zich laten leiden door ‘vage sentimenten’.
Levi heeft zich teruggetrokken in een camper op het Noord-Hollandse strand waar hij lange wandelingen maakt met de hond van de arts voor wie hij waarneemt. Zeker nadat hij op non-actief is gezet heeft hij daar alle tijd voor. Dat nodigt uit tot bespiegelingen over zijn eigen leven, over zijn dochter en zijn gestrande huwelijk; ‘De rek was eruit, zoals ze tegenwoordig filosofisch zeggen, maar een huwelijk is niet van elastiek of suikergoed maar van baksteen en cement. Je moet ervoor werken. Het merkwaardige en pijnlijke besef bleef dat je eerst een vreemde tot je naaste had gemaakt om haar na verloop van tijd weer als vreemde te zien vertrekken.’
En over wat zijn bejaarde vader hem eigenlijk als levenshouding heeft meegegeven, een schitterend type, een gewezen top-chirurg ‘met bijbehorende arrogantie’, die zijn hele leven achter de jonge meiden aanzat, letterlijk tot aan zijn sterfbed aan toe. Ja, er zit veel in deze roman, die wat mij betreft, voor de verandering, best langer had mogen zijn.
Want ik heb het nog niet eens gehad over het nevenplot, dat zich ontwikkelt vanuit de ontmoeting die Levi op datzelfde strand heeft met een echtpaar dat natuurgeneeskunde predikt en waarschuwt voor de gevolgen van de straling van een reactorcentrum in de buurt. Ook dat loopt uit de hand, maar tenslotte komen alle losse einden mooi bij elkaar. Dat is Reisel wel toevertrouwd.
Uitgeverij Atlas Contact 206 blz. € 21,99 (e-boek € 13,99)