Recensie Mieke: Sugartown van Caragh Maxwell

‘Sugartown’! Een vrolijk liedje van Nancy Sinatra is het eerste waar ik aan denk: een oord waar je problemen snel zullen verdwijnen ‘All my troubles will pass, cause I’m in shoo shoo sugartown.’

Sugartown ★★★

Het lied is uit 1966, dus of de jonge Ierse schrijfster Caragh Maxwell (1995) het kent… Vast niet.  Sugartown zal de ironische benaming zijn voor het Ierse provinciestadje waar onze hoofdpersoon aankomt aan het begin. Ze heeft een tijdje in Londen gewoond rn na een pijnlijke relatiebreuk is ze terug: haar moeder is inmiddels gelukkig getrouwd met een nieuwe man, met wie ze drie dochtertjes heeft. Saoirse voelt zich niet welkom, ze past er niet meer. Niemand heeft haar opgehaald van het vliegveld in Dublin, en haar halfzusjes herkennen haar amper.

Haar vader, een nietsnut en een dronkenlap, is vrijwel uit beeld verdwenen. Haar moeder wilde het liefst vergeten dat hij ooit had bestaan. ‘Maar daar was ik dan, elke dag weer, met de welving van mijn neus en mijn uitstekende kin die het tegendeel bewezen.’

Welkom in Ierland, waar het percentage jongvolwassenen dat noodgedwongen nog thuis woont schrikbarend stijgt, en het volwassen leven dus steeds later kan beginnen. Veel vooruitzichten heeft Saoirse niet: met een nietszeggend baantje in een bouwmarkt moet ze al blij zijn.

‘Doelloos rondrijden was een van de weinige toegestane vrijheden in deze provinciestad. Jongens haalden hun rijbewijs op hun zeventiende (..) om met hoge snelheid over de landweggetjes te scheuren, de radio zo hard dat de raampjes trilden. Misschien reden ze om twee uur ’s nachts helemaal naar de volgende stad, alleen maar om eens andere plaatsnamen op de verkeersborden te zien.’

Vind je het gek dat Saoirse zich in het troosteloze uitgaansleven stort, waar ze enorme hoeveelheden drank en drugs verstouwt, en enkele keren total loss raakt. Coke, wijn, wiet, tequila: het gaat er met enorme hoeveelheden doorheen. Gelukkig is haar hartsvriendin Doireann uit haar jeugd er nog. En ze wordt wanhopig verliefd op Charlie, met af en toe een up en veel downs.

Het schrijnende tekort aan liefde en aandacht. Het verlangen ergens bij te horen. De onmacht van iedereen, de kots, de katers, de zelfdestructie. Het is wel uitzichtloos allemaal. Gelukkig houden de wrange humor en de droogkomische, zelfrelativerende toon je als lezer op de been. ‘Niemand in Ierland liet me ooit eens medelijden hebben met mezelf. Als ik een teen brak had iemand anders zijn voet verloren bij een ongeluk met de grasmaaier, als mijn kat vermist werd, was de hond van iemand anders aangereden, enz.’

Caragh Maxwells debuut deed me denken aan Sally Rooney, ook Iers. Haar bestseller Normale mensen ging ook al over moeilijk levende jonge mensen. In Sugartown snak je naar een uitweg. Dat Saoirse meer in haar mars heeft voel je. Terwijl Doireann met een baby komt te zitten en gedoemd is het leven van haar ouders te imiteren gaat Saoirse het huis uit om te studeren. Halleluja.

Uitgeverij Zwartjes en Labović Vertaling Lisette van Eijk 272 blz. € 22,99 (e-boek € 12,99)