Recensie Mieke: De straaljager van Vrouwkje Tuinman

Ik begrijp wel waarom Vrouwkje Tuinman in de ban raakte van wichelroedeloper, magnetiseur en aardstralenbestrijder Mieremet.

De straaljager ★★★

Hij was een beroemdheid in zijn tijd, iemand die de mensheid wilde beschermen tegen kwalijke aardstralen met behulp van zijn kastjes. Of die aardstralen wel bestonden, daar is men het nog steeds niet over eens, maar Mieremet is er vast van overtuigd.

Tuinman was al langer gefascineerd door pseudowetenschappers, lees ik in een interview, ‘het zijn mensen die heel erg bezig zijn iets te bewijzen, en over wie iedereen al gauw zijn mening klaar heeft’.

Tuinman heeft, om hem recht te doen, gekozen voor een originele aanpak: ze laat hem zijn levensverhaal vertellen aan een politieman, Peeters. Die doet onderzoek nadat er een grote kluis gestolen is uit zijn huis. Het is 1961 en Mieremet heeft zijn hoogtijdagen al lang achter de rug. Rechercheur Peters is een diender uit het boekje: met een sullige ondergeschikte en een vrouw, Bep, die zich er thuis mee bemoeit. Hij is een beetje vastgelopen, grote zaken gaan naar de marechaussee, en hij moet het doen met een winkeldiefstal hier en daar of een brandje. Doordat hij zich vastbijt in de Mieremet-zaak leeft hij ook weer op. ‘Je bent weer precies de jonge politieman die ik destijds leerde kennen’, zegt Bep.

Aanvankelijk is Peters sceptisch maar hij bewondert ook Mieremets talenten. Ik denk dat dat voor Vrouwkje Tuinman ook geldt. Een man die zichzelf bleef uitdagen.

Het idee om er een thriller van te maken, is leuk, maar daardoor komt het verhaal wel moeizaam op gang. Ik moest me tegelijkertijd beide levens eigen maken, die van de aardstralenjager en die van de rechercheur. Je schuift tussen 1961 en het interbellum heen en weer. Gaandeweg begon ik er wel steeds meer lol in te krijgen, in deze originele, vasthoudende man, die het toch maar was gelukt om zijn aardstralenkastjes zowel in Paleis Soestdijk (paarden) als in het Concertgebouw geplaatst te krijgen, en zelfs op Amerikaanse universiteiten werd ontvangen.

Vooral de jaren vijftig waren hoogtijdagen, toen er na de atoombom belangstelling kwam voor straling. En wat wist men er eigenlijk van? Als je iets niet kun zien wil dat nog niet zeggen dat het niet bestaat.

Toen ik het boek uit had, was ik wel benieuwd geworden naar zo’n aardstralenkastje, zo’n POVERNI. (POtentiaalVERschillen  NIvelleerend). Nou, bij Omroep Twente kun je een you-tube filmpje zien. Het kastje wordt bewaard in een museum in Enschedé, opengemaakt, en er blijken drie metalen staafjes in te zitten en een koperen blokje.

In ’Genezen is het woord niet’, biografische schetsen van de twintig meest notoire genezers van de twintigste eeuw, prijkt Mieremet op plaats achttien.

Maar het is en blijft een mooi verhaal.

Cossee 320 blz. Paperback €24,99 (E-boek €14,99)