De houding tegenover geloof is aan het veranderen, constateert Tijs van den Brink aan de vooravond van een nieuw seizoen ‘Adieu God?’. ‘Ik heb de indruk dat we op een kantelpunt zitten.’

Bij de meeste mensen is het geloof met de paplepel ingegoten. Hoe ging dat bij jou?

“Ik kom zelf ook uit een gelovig nest. Veel mensen zouden het zelfs strenggelovig noemen, al heb ik dat zelf nooit zo ervaren. Wel als ernstig en serieus, maar nooit als beklemmend. We hadden geen televisie, maar dat was vooral omdat mijn ouders dat afleidend vonden en ze wilden dat we hard studeerden. Op mijn achttiende mocht ik een tv kopen en die op mijn kamer zetten. Ik weet nog dat ik daar de Engelse bekerfinale op keek. Ik voetbalde zelf ook, bij Sparta Nijkerk. Mijn vader was er niet enthousiast over en is nooit komen kijken. Hij is wel een keer naar de club gekomen omdat ik had verteld dat er veel gevloekt werd.”

Inspireren je gasten je tot een andere geloofsbeleving?

“De Vlaamse psychiater Dirk De Wachter had een goed verhaal. Hij is ervan overtuigd dat we ook om anderen kunnen geven zonder God, dat we onze naasten kunnen liefhebben zonder iets hogers. Dat vertelt hij vol vuur en heel overtuigend. Dat vind ik mooi. Tegelijkertijd vraag ik me af of dat vol te houden is. Lukt dat ook als er niet een God is die tegen je zegt: ‘Hé, niet alleen van jezelf houden, ook van anderen!’”

Welke gasten hebben je aan het twijfelen gebracht?

“Er was een jaar dat ik glasharde geloofsontkenners sprak, Arjen Lubach en Wilfred Genee bijvoorbeeld. Toen kreeg ik weken achter elkaar te horen dat ik in kabouters geloofde, want zo zien zij dat. Toen had ik wel even een weekje rust nodig en een extra kerkdienst om me met het geloof te voeden. Het komt zelden voor dat ik na een gesprek met een niet-gelovige jaloers ben. Ik zeg ‘zelden’, maar eigenlijk bedoel ik ‘nooit’. Soms vind ik het fijn voor mensen dat ze bevrijd zijn van een beklemmend juk, als het geloof dat voor hen was. Dan kan ik best met ze meevoelen dat het beter voor ze is om daar afscheid van te nemen. Of als er misbruik in het spel is. Fantastisch dat ze daar weg zijn. Maar mensen die gestopt zijn met God en zeggen dat ze nu gelukkiger zijn? Die snap ik ten diepste niet.”

Het hele artikel leest u in de NCRV-gids van week 19. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Tekst: Maarten van der Meer

Samen met haar vader legt pianiste Iris Hond een krans bij het monument op de Dam tijdens de Nationale Herdenking. ‘Een enorme eer’, vindt de muzikante die een dag later ook optreedt tijdens het 5 mei-concert.

Hoe belangrijk waren 4 en 5 mei in je leven?

“Mijn vaders vader was Joods, al zijn wij niet opgevoed met Joodse gebruiken. We zijn wel grootgebracht met de basisregel dat je, waar je ook bent, in ieder geval een heel rustig plekje zoekt om aandacht te hebben voor die twee minuten stilte tijdens de Nationale Dodenherdenking op 4 mei. Ik kan me herinneren dat we de auto wel eens langs de kant van de weg hebben gezet. Die dagen zijn belangrijke momenten. Ik vind het mooi en noodzakelijk om te blijven herdenken. En het is tegelijkertijd fantastisch om de vrijheid te vieren.”

Want dat doe je dit jaar ook. Wat staat er op het programma op 5 mei?

“Dan mag ik op het bevrijdingsconcert twee heel speciale muziekstukken spelen. Het eerste is van de Italiaanse componist Ludovico Einaudi. Dat is prachtige muziek die enorm verbindend werkt voor veel mensen; het geeft een gevoel van bevrijding. Zijn muziek heeft iets meditatiefs, iets helends. Het verbaast me nog elke keer wat een kracht zijn muziek heeft. Volgens mij zit dat in de herkenbaarheid, het ritme, in het steeds maar herhalen en opbouwen. Ik denk dat de muziek van Einaudi bij veel mensen als een soort soundtrack van een moment werkt. Dat het de gevoelens van een herinnering oproept.”

En je tweede compositie?

“Het tweede stuk is voor mij persoonlijk ontzettend dierbaar. Want dat is een stuk dat ik schreef toen ik elf jaar oud was. Het heet The hourglass en staat voor mij echt symbool voor bevrijding. Maar dan in de zin van jezelf bevrijden van moeilijke gebeurtenissen. Toen ik het schreef, had ik net iets heel moeilijks en verdrietigs meegemaakt. Een vriendinnetje was omgekomen bij een auto-ongeluk. Mijn vader zei dat ik het verdriet dat ik voelde kon gebruiken als inspiratie om er iets moois mee te creëren. ‘s Avonds in bed zat ik te woelen en wist niet hoe ik mijn verdriet als inspiratie kon gebruiken. Maar toch ben ik midden in de nacht achter de vleugel gaan zitten en heb daar voor mijn vriendin mijn eerste compositie geschreven. Dat is voor mij echt heel bijzonder, want dat is echt het begin geweest van al mijn eigen werk. En dat bijzondere stuk mag ik op 5 mei spelen met het orkest en een fantastische zangeres.”

Het hele artikel leest u in de NCRV-gids van week 18. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Tekst: Maarten van der Meer

Levensgenieter Ilja Gort kiest in het nieuwe seizoen van ‘Gort over de grens’ niet voor zijn tweede vaderland Frankrijk, maar voor Italië. Hij brengt kijkers in vervoering met wijn, eten én cultuur. ‘Die stop ik erin als sluikreclame.’

Waar moet ‘Gort over de grens’ aan voldoen?

“Ik ben er ooit mee begonnen om wijn toegankelijk te maken voor het grote publiek. Maar ja, wijn zonder eten is eigenlijk niets. Dus dat kwam erbij. En wijn en eten is dan weer vervlochten met de historie en cultuur van een land. Want dat maakt alles uniek. Ik wil overigens niet dat Gort over de grens het stigma van cultuurprogramma heeft, want dan haken de kijkers massaal af. De algemene gedachte is toch dat cultuur saai is. Dus ik laat cultuur er als een soort sluikreclame in glijden.”

Deze reeks speelt zich af in Italië. Hoe zit het met uw Italiaans?

“Ter voorbereiding op dit seizoen ben ik een week op Italiaanse les gegaan. Acht uur per dag kreeg ik les van een heel strenge juf. Elke dag moest ik haar eraan herinneren dat ik van de ‘televisione’ was, en echt niet perfect Italiaans hoefde te leren. Als ik maar een beetje leuk kon babbelen. ‘Hallo, hoe gaat het met je’, dat soort zinnetjes. Maar ze bleef er bij mij maar grammaticale vervoegingen instampen. Na een week sprak ik zeker niet vloeiend Italiaans, maar ik had wel meer zelfvertrouwen. Ik voelde me een beetje Italiaan. Ik kan me er redelijk verstaanbaar in maken, en kan het redelijk verstaan. De stukken die ik niet begrijp, maak ik dan wel op uit de omliggende zinnen.”

Viel u iets op aan de Italianen, wat bijvoorbeeld de Fransen missen?

“Ik durf het bijna niet te zeggen, maar de Italianen zijn veel toegankelijker. Fransen zijn gereserveerder, die hebben wat ze in Engeland een ‘stiff upper lip’ noemen. Ik ben op zes verschillende plekken in Italië geweest en overal waren de mensen hartelijk en open.”

Het hele artikel leest u in de NCRV-gids van week 17. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Tekst: Jeroen Keizer.

Annemiek Schrijver kreeg een uitnodiging om de Amerikaanse bisschop Mariann Budde te interviewen. Deze fiere geestelijke stond op tegen president Trump tijdens de inauguratie in januari. Een reisverslag en een pleidooi voor moedige zachtheid op weg naar Pasen.

Stel, je wordt uitgedaagd om een geestelijke te ontmoeten die de president van de Verenigde Staten heeft beledigd. Durf je dat aan? Bovendien verspreidt het nieuws zich dat men bij de Amerikaanse douane voor minder in de cel wordt gegooid. Wat is dan wijsheid? Mij is de eer te beurt gevallen om de bisschop van het Episcopale bisdom in Washington, Mariann Budde, te interviewen. Zij was de voorganger tijdens de inauguratiedienst van Donald Trump. Met haar oproep tot compassie voor degenen die nu vrezen voor deportatie, haalde Budde niet alleen de wereldpers, maar ook de wrevel van de president op haar hals. Maar omdat haar boodschap is dat iedereen moedig kan zijn, is thuisblijven geen optie. Dus reis ik samen met twee collega’s af naar Washington D.C. om de bisschop te ontmoeten. De cameraploeg zal uit New York komen.

Na de lange vlucht naar D.C. is het gevreesde douanemoment binnen de kortste keren voorbij, omdat de beambte zichtbaar gecharmeerd is van de ontwapenende glimlach van mijn collega die het eerst naar voren stapt. Bovendien onthullen we het doel van onze komst niet.

We ontmoeten de bisschop in haar kleine privékapel, vlak naast de Washington National Cathedral, waar de beroemde dienst heeft plaatsgevonden. Tot onze stomme verbazing vertelt Budde dat ze haar preek niet van tevoren heeft hoeven inleveren. Ze kijkt er zelf ook nog steeds verbluft bij. Misschien werd haar vrijmoedigheid onderschat. Dat zal nu niet gauw meer gebeuren. Ze vroeg zich af hoe ze het best kon spreken over eenheid.

Haar pleidooi voor mededogen hield ze omdat ze beseft dat wij allen vroeg of laat genade nodig hebben. Dat zelfkennis leidt tot compassie voor anderen, had ik al gelezen in haar boek Durf moedig te zijn. Het doel van dit televisie-interview is om Budde advies te vragen hoe wij allen onze dapperheid kunnen aanboren. Moed is geen aangeboren eigenschap, maar een levenshouding die we kunnen ontwikkelen.

Het hele artikel leest u in de NCRV-gids van week 16. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Tekst: Annemiek Schrijver