In Brieven aan Hueting onderzoekt Erik Dijkstra het duistere en nauwelijks belichte koloniale verleden van Nederland in Indonesië. En omdat Dijkstra een betrokken programmamaker is, maakt het onderwerp hem kwaad. ‘Het gaat in tegen alles waarvoor ik sta.’

Je maakt Per seconde wijzer een sportprogramma en regelmatig documentaires. Tegelijkertijd zeg je al jaren dat je het rustiger aan wil doen. Wat gaat er mis?

“Haha, dat lukt me maar niet. Het zijn allemaal heel verschillende dingen en ik vind die combinatie erg fijn. Ik ben historicus; daarom was deze documentaire over Indonesië geweldig om te maken. Ik houd veel van geschiedenis en dit is een onderwerp waar ik privé ook boeken over lees. Ik vind het een héél belangrijk onderwerp.”

Waarom?

“Indonesië is lang een blinde vlek geweest, ook voor mij. In de geschiedenislessen op de middelbare school en tijdens mijn studie ging het vooral over Oost-Europa, vanwege de val van de Muur. Pas sinds een jaar of tien ligt de focus meer op ons koloniale verleden. De rode draad van de serie is het verhaal van klokkenluider Joop Hueting. Ik was verbijsterd toen ik dat las. En als dat voor mij geldt, geldt dat vast voor meer mensen.”

Waarom vind je het belangrijk om zulke programma’s te maken?

“Sommige politieke partijen vinden dat we trots moeten zijn op ons koloniale verleden, maar het extreme geweld van eind jaren 40 paste in een patroon dat Nederland al drie eeuwen lang toepaste in Indonesië. Het is belangrijk dat mensen dat beseffen. Nederland heeft nu beloofd getroffen families in Indonesië compenseren. Ik sprak daar hoogbejaarde mensen die in pure armoede opgroeiden omdat hun vaders, de kostwinners, waren vermoord. Om in aanmerking te komen voor compensatie moeten ze allerlei papieren aanleveren; geboorteaktes, bewijs dat hun vaders zonder proces zijn gefusilleerd, enzovoorts. Het leger hield natuurlijk niet bij wie ze standrechtelijk doodschoten. Dus krijgen ze niets. Echt schandalig, het maakt me ongelooflijk kwaad. Het gaat in tegen alles waarvoor ik sta.”

Het hele artikel leest u in de NCRV-gids van week 4. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Tekst: Bram de Graaf

Oud-politicus Klaas Dijkhoff is zoon van een militair en was minister van Defensie. Hij heeft nu de tv-serie Klaas aan het front gemaakt. Daarin stelt hij de vraag: is Nederland voorbereid op een oorlog?

Het wekte wel verbazing dat u een tv-programma heeft gemaakt. Hoe kwam dit tot stand?

“Ik ben vaker door tv-programma’s gevraagd, meestal als deelnemer. Vaak zeg ik ‘nee’. Maar het onderwerp van dit programma vind ik erg belangrijk. Ik groeide op in West-Duitsland, waar mijn vader als beroepsmilitair was gelegerd. Iedereen daar was militair, dat was vanzelfsprekend. We zaten vlak bij de Muur en ik wist al jong: daarachter ligt de dreiging, daarom zijn we hier. Toen we later naar Nederland verhuisden verbaasde ik me erover hoe anders er hier over het leger werd gedacht. Gelukkig is dat nu aan het veranderen.”

Waarom bent u zelf geen militair geworden?

“Ik heb als soldatenzoon altijd veel affiniteit met Defensie gehad, maar had het idee dat mijn talenten elders beter tot zijn recht kwamen. Ik heb onderzoek gedaan naar oorlogsrecht en wapentechnologie en promoveerde op het proefschrift War, law and technology. Veel dingen waarvan ik me toen afvroeg hoe die zich zouden ontwikkelen, zie ik nu gebeuren. Ik schreef al over onbemand materieel, zoals drones. We zien nu in Oekraïne dat Russische soldaten zich overgeven aan drones en aan onbemande wagentjes die achter de linies worden gebracht. Die surrealistische manier van oorlog voeren heb ik toen onderzocht.”

En dat zien we terug in ‘Klaas aan het front’?

“Onder meer. We bekijken ook welke dreigingen er zijn. Het klassieke beeld van oorlogsvoering, waarin de vijand op een dag aan de grens staat met tanks, is totaal veranderd. Oorlog voeren is vager en hybride geworden. Hoewel we officieel niet in oorlog zijn met Rusland, ondermijnen ze ons al geruime tijd. Naast de drones boven onze vliegvelden, ronselen ze pubers om zwakke netwerken op te sporen zodat ze computers van de overheid kunnen hacken en spioneren ze volop. Hoe moeten we dat zien? Wat doet Defensie daartegen? En zijn wij klaar voor zo’n oorlog? Ik probeer daar antwoorden op te krijgen.”

Het hele artikel leest u in de NCRV-gids van week 3. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Tekst: Bram de Graaf

Angela Groothuizen ontmoet in De reünie deelnemers en collega’s uit het allereerste seizoen van Wie is de Mol? van 1999. Dat wordt gezellig terugkijken, maar Angela richt ook haar blik op de toekomst. ‘Ik pik de mooiste dingen eruit.’

Trams, auto’s en fietsers zoeven aan haar keukenraam voorbij. Angela Groothuizen woont op een van de drukste plekken van Amsterdam. Die drukte past bij haar, zegt ze aan de keukentafel op de eerste verdieping. “Ik vind het heerlijk. Moet je kijken wat een uitzicht!”

Drukte was er de laatste maanden ook in haar werk. “Ik ben nog aan het bijkomen. Eigenlijk wil ik niet meer zoveel werken, maar het is zo leuk. Vanaf januari zing ik met het strijkorkest Kamareta Zuid de voorstelling ‘Grijs gedraaid’ voor ouderen, met daarin veel evergreens. En in die maand begint ook ‘De grote jaren 80 show’, een voorstelling met een quiz en veel muziek die ik samen met Erik van der Hoff maak.”

Veel nostalgie dus, net als in ‘De reünie’. Ben je zo nostalgisch aangelegd?

“Helemaal niet, maar als je lang in Hilversum en in de muziekwereld rondloopt, komen dit soort projecten vanzelf op je pad. In De reünie zit ik met de mensen met wie ik ruim 25 jaar geleden Wie is de Mol? heb opgezet. Het eerste seizoen speelde zich af in Australië, toen nog met onbekende Nederlanders. Er ging van alles mis. We hadden bijvoorbeeld een labyrint-spel bedacht in een korenveld. Zag er op beeld prachtig uit, met camera’s boven de doolhof. Uiteindelijk hebben we het toch moeten schrappen: in dat korenveld bleken vier van de gevaarlijkste diersoorten van Australië te leven. Het was de hele tijd aanpassen. Nu is Wie is de Mol? een geoliede machine, maar toen…”

En dan had je ook nog je dochtertjes bij je…

“We vertrokken in oktober 1999. Ik had een rotjaar achter de rug: mijn stem had het begeven, waardoor ik een theatertour moest afzeggen; mijn vader en mijn beste vriendin waren net overleden. En ik had die kleintjes. Toen de Avro me vroeg om naar Australië te gaan, besloot ik mijn oppas mee te nemen. Die meiden konden geen weken zonder mij en ik ook zeker niet zonder hen. Dat kostte me uiteindelijk ongeveer evenveel als ik met het programma verdiende, haha. Het was een intensieve, maar ontzettend leuke tijd.”

Het hele artikel leest u in de NCRV-gids van week 1+2. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Tekst: Bram de Graaf